Botxona

6 standart qoida — bot kodi qanday bo'lishi kerak

Botxona har bir yuklangan botni 6 ta standart bo'yicha avtomatik tekshiradi (natijani qayerdan ko'rish). Bu qoidalar shunchaki formalik emas — ular botingiz uxlab-uyg'onishi, zaxiralanishi va analitikasi ishlashi uchun zarur. Quyida har biri: nima, nega, qanday tekshirish va tayyor tuzatish kodi.

1. Token faqat BOT_TOKEN dan

Nima: bot tokeni kodda ochiq yozilmasligi, faqat BOT_TOKEN muhit o'zgaruvchisidan o'qilishi kerak.

Nega: token kodda qattiq yozilgan bo'lsa, tokenni almashtirish uchun kodni qayta yuklash kerak bo'ladi; bundan tashqari, kod boshqa birov bilan ulashilsa token ham oshkor bo'ladi.

Qanday tekshiriladi: tizim kod ichida raqam:harf-belgi ko'rinishidagi haqiqiy tokenga o'xshash qatorlarni qidiradi. Topilsa — 🔴 (fail).

Tuzatish:

import os
BOT_TOKEN = os.getenv("BOT_TOKEN")
token := os.Getenv("BOT_TOKEN")
const token = process.env.BOT_TOKEN

Odatiy xato: tokenni test paytida qulaylik uchun kodga yozib qo'yib, keyin unutib qoldirish. Yuklashdan oldin qidiruv (Ctrl+F) orqali tekshiring.

2. Telegram API ulanishi — avtomatik

Nima: bu qoida uchun hech narsa qilish shart emas. Bot Telegramga qanday ulanmasin (kutubxonaning odatiy sozlamasi bilan to'g'ridan-to'g'ri api.telegram.org ga bo'lsa ham), so'rovlar avtomatik ravishda platforma proksisi orqali o'tadi.

Nega: Botxona analitikasi (DAU, xatolar, javob vaqti), uxlash/uyg'onish va sinov ishga tushirish aynan shu proksi orqali o'tgan so'rovlarga tayanadi — kod o'zgartirmasdan. Proksi, shuningdek, izolyatsiya va xavfsizlik qatlamini ta'minlaydi.

Qanday tekshiriladi: tekshiruv har doim 🟢 — "Avtomatik: bot Telegramga qanday ulanmasin, so'rovlar platforma orqali o'tadi".

Kod: kutubxonaning odatiy sozlamalari yetarli, maxsus API manzil kerak emas:

from aiogram import Bot
bot = Bot(token=BOT_TOKEN)
import { Bot } from "grammy"
const bot = new Bot(process.env.BOT_TOKEN)
b, err := bot.New(os.Getenv("BOT_TOKEN"))

Eslatma: platforma TELEGRAM_API_URL o'zgaruvchisini ham beradi — agar kodingiz uni allaqachon ishlatsa (masalan apiRoot, base_url, WithServerURL orqali), u ham ishlayveradi. Lekin bu ixtiyoriy, yangi kodda uni sozlash shart emas.

3. Kutubxonalar aniq versiyasi bilan

Nima: Python uchun requirements.txt, Node.js uchun package.json, Go uchun go.mod (+ go.sum) da barcha kutubxonalar aniq versiya bilan yozilgan bo'lishi kerak (masalan aiogram==3.13.1, oddiy aiogram emas).

Nega: versiyasiz kutubxona vaqt o'tib yangilanib, kodni buzishi mumkin — bot bugun ishlaydi, ertaga versiyalar mos kelmay ishlamay qoladi.

Tuzatish:

aiogram==3.13.1
python-dotenv==1.0.1
{
  "dependencies": {
    "grammy": "^1.30.0"
  }
}
module mening-botim

go 1.27

require github.com/go-telegram/bot v1.27.0

Go'da go.sum ham arxivga qo'shilsin (yo'q bo'lsa — ogohlantirish, build go mod tidy ni o'zi ishga tushiradi).

Odatiy xato: pip freeze > requirements.txt ni loyihaning haqiqiy virtual muhitida emas, global Python muhitida ishlatib, keraksiz o'nlab kutubxonani ham qo'shib yuborish.

4. Aniq kirish nuqtasi

Nima: tizim qaysi faylni ishga tushirishni bilishi kerak. Python uchun standart nomzodlar: main.py, bot.py, app.py. Node.js uchun package.json dagi "start" skripti yoki main maydoni. Go uchun — loyiha ildizidagi main paket (main.go) yoki aynan bitta cmd/<nom>/ papkasi.

Nega: aniq kirish nuqtasisiz tizim qaysi faylni ishga tushirishni taxmin qilishga majbur bo'ladi — bir nechta nomzod bo'lsa, noto'g'ri fayl tanlanishi mumkin.

Tuzatish — aniqlik uchun botxona.yaml qo'shing:

runtime: python
entry: main.py
runtime: node
start: node src/index.js
runtime: go
entry: ./cmd/bot

Batafsil sxema: botxona.yaml.

5. Doimiy ma'lumot faqat DATA_DIR da

Nima: bot saqlaydigan barcha fayllar (SQLite baza, Excel eksport, rasm va h.k.) DATA_DIR muhit o'zgaruvchisi ko'rsatgan papkada bo'lishi kerak. Ma'lumotlar bazasi kerak bo'lsa — DATA_DIR ichidagi SQLite: Botxona qo'llab-quvvatlaydigan yagona baza.

Nega: konteynerning fayl tizimi faqat o'qish uchun — yozish va qayta ishga tushirishdan (redeploy, restart) keyin saqlanib qolish faqat DATA_DIR da mumkin, u har kuni zaxiralanadi (Ma'lumotlar, SQLite va zaxira). Botlar internetga chiqmaydi, shuning uchun PostgreSQL, MongoDB, Redis kabi tashqi bazalarga ulanib bo'lmaydi.

Tuzatish (SQLite bilan):

import os, sqlite3
DATA_DIR = os.getenv("DATA_DIR", "./data")
os.makedirs(DATA_DIR, exist_ok=True)
db = sqlite3.connect(os.path.join(DATA_DIR, "bot.db"))
db.execute("PRAGMA journal_mode=WAL")
db.execute("PRAGMA busy_timeout=5000")
const path = require("path")
const Database = require("better-sqlite3")
const DATA_DIR = process.env.DATA_DIR || "./data"
require("fs").mkdirSync(DATA_DIR, { recursive: true })
const db = new Database(path.join(DATA_DIR, "bot.db"))
db.pragma("journal_mode = WAL")
db.pragma("busy_timeout = 5000")
import _ "modernc.org/sqlite"

dataDir := os.Getenv("DATA_DIR")
if dataDir == "" {
    dataDir = "./data"
}
os.MkdirAll(dataDir, 0o755)
db, err := sql.Open("sqlite", filepath.Join(dataDir, "bot.db")+
    "?_pragma=journal_mode(WAL)&_pragma=busy_timeout(5000)")

Go'da toza Go'dagi modernc.org/sqlite tavsiya etiladi (build tez). github.com/mattn/go-sqlite3 ham ishlaydi — platforma uni C kompilyatori bilan quradi, faqat birinchi build sekinroq. Node.js'da better-sqlite3/sqlite3 avtomatik o'rnatiladi, Python'da standart sqlite3, aiosqlite yoki SQLAlchemy yetarli. Batafsil va yaxshi amaliyotlar: SQLite bilan ishlash.

Odatiy xato: joriy papkaga (./) yoki loyihaning o'ziga (./data emas, .) yozish — build vaqtida ishlaydi, lekin production konteynerida fayl tizimi faqat DATA_DIR da yozishga ruxsat beradi.

6. Sozlamalar .env.example da

Nima: botingiz kutayotgan barcha muhit o'zgaruvchilari (ADMIN_IDS, CHANNEL_ID va h.k.) .env.example faylida, izohi bilan, lekin qiymatisiz ro'yxatlangan bo'lishi kerak.

Nega: shu ro'yxat asosida Botxona paneli sizga sozlamalarni kiritish uchun forma ko'rsatadi — .env.example bo'lmasa, o'zgaruvchilarni qo'lda qo'shishga to'g'ri keladi.

Tuzatish:

# Adminlar Telegram ID'lari, vergul bilan
ADMIN_IDS=

# Kanal ID (kanal o'sishini kuzatish uchun)
CHANNEL_ID=

Platforma o'zi beradigan BOT_TOKEN, TELEGRAM_API_URL, DATA_DIR, TZ, PORT, WEBHOOK_PATH, WEBHOOK_URL, WEBHOOK_DOMAIN, WEBHOOK_SECRET, UPDATE_DELIVERY ni .env.example ga qo'shish shart emas — ular avtomatik beriladi (Muhit o'zgaruvchilari).

Keyingi qadam

Kodni yuklab, natijani ko'ring: Tekshiruv natijasini o'qish. Formatga ishonchingiz komil bo'lmasa, Promptlar kutubxonasidagi "Standartlashtirish" prompti mavjud kodni avtomatik moslashtirib beradi.